Wielu rodziców zastanawia się dziś, jak w świecie pełnym technologii wspierać u swojego dziecka rozwój umiejętności społecznych bez nadmiernego nacisku i stresu. Jednym z rozwiązań może być udział dzieci w projektach STEM, które łączą naukę z pracą zespołową i kreatywnym rozwiązywaniem problemów.

Najprościej mówiąc, projekty STEM to zadania związane z nauką, technologią, inżynierią i matematyką, podczas których dzieci planują, budują i eksperymentują.

Praca w grupie nad takim projektem to doskonała okazja, aby dziecko nabywało wiedzę o przyrodzie czy technice, równocześnie wykształcało  ważne umiejętności społeczne i komunikacyjne kluczowe dla ich przyszłości. Kiedy dzieci wspólnie planują, konstruują i testują swoje pomysły, naturalnie ćwiczą mówienie, słuchanie i współpracę.

Zespołowe zadania zachęcają dzieci do tłumaczenia swoich pomysłów prostymi słowami. Zamiast działać samodzielnie, muszą powiedzieć kolegom, co zamierzają zrobić i dlaczego – a to pomaga im porządkować myśli i wyrażać się jasno. Jednocześnie uczą się uważnego słuchania. Czekanie na swoją kolej czy powstrzymywanie się od przerywania bywa trudne, ale podczas pracy projektowej staje się naturalnym zachowaniem dziecka wynikającym ze  współpracy.

Zespołowa praca często wiąże się również z dzieleniem się materiałami i narzędziami. Dziecko ćwiczy proszenie o coś, dziękowanie oraz akceptowanie sytuacji, w której nie otrzymuje tego o co prosi lub uzyskuje to po chwili.. Kiedy pojawiają się drobne konflikty, na przykład gdy dwie osoby chcą wykonać to samo zadanie, dzieci uczą się negocjować, szukać kompromisów i wymieniać rolami, tak aby każdy mógł spróbować swoich sił.

Proste projekty, takie jak budowanie mostu z patyczków i plasteliny, tworzenie łódek z folii czy sadzenie nasion, dostarczają wielu okazji do rozmowy i wspólnego myślenia. Dzieci planują kolejne kroki, dzielą się spostrzeżeniami i wspólnie zastanawiają, jak ulepszyć swoje rozwiązania. Takie rozmowy rozwijają umiejętność zadawania pytań, wyjaśniania swoich obserwacji oraz przyjmowania uwag od innych.

Rola dorosłego w pracy projektowej jest niezwykle ważna, jednak powinna polegać przede wszystkim na wspieraniu, a nie przejmowaniu kontroli. Zamiast rozwiązywać problemy za dziecko, warto zadawać proste pytania, takie jak: „Co teraz zrobicie?” czy „Dlaczego tak uważasz?”. Modelowanie spokojnej rozmowy i pokazywanie roli uważnego słuchania pomaga dzieciom przyswajać dobre nawyki komunikacyjne.

Warto również zachęcać do zmieniania ról podczas wspólnej pracy. Jednego dnia dziecko może być budowniczym, kolejnego - mierzącym, a innym razem osobą notującą pomysły. Dzięki temu każdy uczestnik ma szansę spróbować różnych zadań i zyskać pewność siebie w różnych sytuacjach. Po zakończonym projekcie dobrze jest zrobić krótkie podsumowanie, podczas którego każde dziecko powie, co się udało, co sprawiło trudność i co można poprawić - to świetne ćwiczenie mówienia o swoich przeżyciach.

Jeśli dziecko czuje się niepewnie w grupie, najlepiej zaczynać od małych kroków i prostych zadań. Warto dać mu jasne, niewielkie zadanie i doceniać każdy wysiłek. Gdy pojawiają się konflikty, pomocne jest nazywanie emocji: „Widzę, że jesteś zdenerwowany, bo ktoś zabrał Twój element”. Można też zaproponować proste rozwiązania, takie jak krótka przerwa, losowanie kolejności czy podział pracy na mniejsze etapy.

Nie można zapominać o bezpieczeństwie, zwłaszcza przy eksperymentach. Dorosły powinien nadzorować korzystanie z narzędzi, małych elementów czy baterii. Przed rozpoczęciem zabawy warto ustalić z dziećmi jasne zasady: jak korzystać z narzędzi, jak dbać o porządek i jak reagować, gdy coś wydaje się niebezpieczne. Należy także wyjaśnić dlaczego mają one tak istotną rolę, gdyż dzięki temu wspólna praca będzie bezpieczna i przyjemna.

Projekty STEM w grupie to znacznie więcej niż nauka faktów czy technicznych umiejętności. To przestrzeń, w której dzieci w praktyce uczą się mówienia, słuchania, negocjowania i okazywania wzajemnego szacunku. Jako rodzic możesz wspierać ten rozwój, zadając pytania, zachęcając do współpracy, pokazując pozytywne wzorce zachowań i dbając o bezpieczeństwo. Dzięki temu Twoje dziecko zyska pewność siebie i umiejętności, które będą procentować przez całe życie.